COSMO TÜRKÇE – Almanya'da öne çıkan konularda bilgilendirici Türkçe podcast

AfD (Almanya için alternatif partisi) Eylül ayında Saksonya-Anhalt eyalet seçiminden zaferle çıkmayı ve tek başına iktadara gelmeyi hesaplıyor. Durumun vahametine dikkat çekmek isteyen çok sayıda eyalet içişleri bakanı geçen haftalarda “darbe” uyarısında bulundu. Gözlemcilere göre aşırı sağcı partinin Saksonya-Anhalt'taki olası seçim galibiyeti Berlin'deki CDU-SPD hükümetini doğrudan etkileyebilir, hatta bir sonraki seçimlerde AfD'nin ülke genelinde iktidara yürümesiyle sonuçlanabilir. Köln Uluslararası Üniversitesi'nden sosyolog Prof. Emre Arslan yaklaşan tehlikeyi değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan aslan var.

Temelleri Kurtuluş Savaşı sırasında atılan CHP, son günlerde büyük bir çalkantı içinde. Partinin eski genel başkanı, 77 yaşındaki Kemal Kılıçdaroğlu mahkeme yoluyla yeniden lider olmaya girişirken, seçilmiş Genel Başkan Özgür Özel ve ekibi TBMM'de ve sokakta direniş kararı aldı. Kılıçdaroğlu ve ekibinin hesabı ne, partiyi neden böyle bir krize sürüklediler? Konuyu siyaset yorumcusu ve Daktilo1984 yazarı İlkan Dalkuç ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var.

Ankara Bölge Mahkemesi’nin dün, CHP’nin 38. Kurultayı’na yönelik verdiği “mutlak butlan” kararı, Türk siyasi tarihinde benzeri görülmemiş bir kırılmaya yol açtı. Cumhuriyet tarihinde ilk kez bir siyasi partinin yönetimi mahkeme kararıyla düşürüldü, eski genel başkan Kılıçdaroğlu göreve iade edildi. CHP lideri Özgür Özel mücadele mesajı verirken, dünkü mahkeme kararı kamuoyunda “yargı darbesi” olarak tanımlanıyor. Cosmo Türkçe, tarihi mutlak butlan kararı ve sonuçlarını gazeteci Murat Yetkin ile değerlendirdi. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

Bağlamayla başlayan müzik yolculuğunu kemanın evrensel diliyle zenginleştiren, Trabzon’dan Berlin’e uzanan çok kültürlü yaşam hikâyesiyle dikkat çeken Ahmet Tirgil, aynı zamanda Anadolu Quartet’in kurucularından biri. Grubun repertuarında Türkçe, Kürtçe, Lazca, Gürcüce gibi pek çok dilde ezgiler var. Ahmet Tirgil ile müzik serüveninin nasıl başladığını, bağlamadan kemana uzanan yolculuğunu, Almanya’ya yolunun nasıl düştüğünü, Berlin’de müzik üretmenin ne anlama geldiğini ve Anadolu’nun ezgilerini farklı kültürlerle buluşturma hikâyesini konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu var.

Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu'nun 30 Mayıs'ta düzenleyeceği festivalin mottosu “Gelin canlar bir olalım." Adı çok tanıdık, ama hala güncel bir slogan. Bir festivalin aslında neden sadece müzikten, semahtan ya da buluşmaktan ibaret olmadığını Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu Genel Sekreteri hukukçu Ufuk Çakır ile konuştuk. Devletle yapılan hak anlaşmalarını, kamu tüzel kişiliği statüsü arayışını, Avrupa’daki Alevi kimliğinin nasıl yeniden şekillendiğini ele aldık. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.

27 yaşındaki Büşra Sayed başarılı bir genç girişimci, tesettür giyim üzerine kendi markası var. Ailesi Türkiye'den gelmiş, ama kendisi Almanya'da doğup büyümüş. Miss Germany güzellik yarışmasına katılıp finale kalmayı başararn Sayed, tesettürlü ve göç kökenli olması sebebiyle başta AfD olmak üzere aşırı sağcı çevrelerin hedefi oldu. Ancak Büşra Sayed pes etmedi ve nefret söylemlerine mizahla karşılık verdi. Konuyu kadın hakları ve göçmen kadınlar konusundaki çalışmalarıyla bilinen Göçmen Kadın Örgütleri Çatı Kuruluşu (DaMigra) Proje Yöneticisi İdil Göğüs ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.

Almanya'da hekimler birliği Marburger Bund, alkol satışına yönelik kuralların sertleştirilmesi için hükümete çağrıda bulundu. Hekimler; yüksek dereceli içkilerin süpermarket, benzin istasyonu ve büfelerde çikolatanın, cipsin ya da sakızın hemen yanında satılmasının yasaklanmasını ve bu satışların yalnızca özel lisanslı "alkol dükkanlarında" yapılmasını istiyor. Mevcut durumun alkolün "temel gıdaymış" gibi algılanmasına yol açtığı görüşünde. Ayrıca 14 yaşındaki çocukların ebeveyn gözetiminde bira ve şarap içmesine olanak tanıyan "refakatli içme" uygulamasının da kaldırılması talep ediliyor. Konuyu, eski Federal Milletvekili, çocuk hekimi ve Kinderschutzbund Başkan Vekili Dr. Nezahat Baradari ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

Ali Onglu, 30’lu yaşlarında Türkiye’den ayrılıp Almanya’ya siyasi sığınmacı olarak gelmiş. Önce bir otelde çalışmış, sonra kendi restoranını açmış, Şimdi ise taksicilik yapıyor. Ali Onglu ile Köln sokaklarında direksiyon başında geçen hayatını, Almanya’daki mücadelesini, gurbeti, özlemi ve yeniden başlayabilmenin ağırlığını konuştuk. Mikrofonda Eren Mahir Gencer var.

Almanya'ya misafir işçi olarak gelen bir ailenin çocuğu artık başbakan. Baden-Württemberg eyaletinin yönetimi artık Türk kökenli Cem Özdemir'e ait. Çiçeği burnunda başbakan COSMO Türkçe dinleyicilerine özel bir mesaj gönderdi. Özdemir'in geldiği noktanın Alman siyaseti için ne anlama geldiğini göç ve siyaset uzmanı Caner Aver ile konuştuk. Aver, bu başarının Türk toplumuna bakışı değiştirebileceğini ve göçmen kökenli insanlara örnek olabileceğini söylüyor. Ekibimizden Serap Doğan, eyalet meclisinde seçim sırasında neler yaşandığını ve AfD'den gelen itirazları anlattı. Mikrofonda Eren Mahir Gençer var.

Federal Almanya'nın ilk müslüman mezarlığı için izin çıktı. Wuppertal'da Müslüman topluluğunun kendi yönetiminde olacak. Almanya'nın ilk Müslüman mezarlığının inşaat izni resmen onaylandı. Konuyu mezarlığın peyzaj ve mimarlık işlerini yapacak planlama ekibinde yer alan İnşaat Mühendisi Erdem Duman ile konuştuk. Serap Doğan vatandaşlara mikrofon uzattı ve nerede toprağa verilmek istediklerine dair görüşlerini derledi. Bu bölümü Eren Mahir Gençer sunuyor.

Almanya'nın ilk göç müzesi "Selma" (Museum Selma) için mekan arayışları sürüyor. Başlangıçta Kalk semtindeki tarihi KHD binasında (Halle 70) 10 bin metrekarelik alanda yapılması planlanıyordu. Ancak artan inşaat maliyetleri ve restorasyon zorlukları nedeniyle, projenin şehir merkezindeki Kulturzentrum am Neumarkt'a taşınması düşünüldü. Yapılan yeni incelemeler sonucu bu plan rafa kaldırıldı. Müze projesini yürüten Almanya’ya Göçün Dokümentasyon Merkezi ve Müzesi (DOMiD), şimdi Kalk semtindeki Halle 70'e geri dönüp müzeyi önemli ölçüde küçültme seçeneğini değerlendiriyor. Federal hükümet ve Kuzey Ren Vestfalya Eyalet hükümeti tarafından 44,26 milyon euroluk bir bütçeyle desteklenen ve 2029'da açılması planlanan müze, yaşanan bu mekan ve boyut belirsizlikleri nedeniyle büyük bir revizyon sürecine girdi. Siyaset projeye hak ettiği desteği veriyor mu? DOMiD Yönetim Kurulu üyesi ve kurucu üye Ahmet Sezer ile konuştuk. Mikrofonda Eren M. Gençer ve Serap Doğan var.

Şans Eşitliği ve Uyum Meclisleri, eski Almanca adıyla Integrationsrat, Almanya’da göçmenlerin sesi olmak, haklarını savunmak ve yerel siyasette söz sahibi olabilmek için yıllardır çalışan kurumlar. Engin Sakal yıllardan beri bu kuruluş aracılığıyla Almanya'daki Türk toplumunun hakları ve çıkarlarını savunuyor. Bizden Biri'nin bu bölümünde onunla sadece çalışmalarını değil, bu yolculuğunun arkasındaki mücadeleyi ve hikayeyi de konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu var.

Son yıllarda üst üste küçülme ve durgunluk yaşayan Alman ekonomisinin, İran savaşıyla büyük bir açmaza girdiği aktarılıyor. Ekonomistler iktisadi durgunluğun kalıcı hale geleceği uyarısında bulunurken Alman ekonomisindeki tablo, ABD Başkanı Trump için alay konusu oldu. Bu bölümde; Berlin Ekonomi ve Hukuk Okulu’nda (IPE) ders veren iktisatçı Doç. Dr. Ümit Akçay ile Almanya’nın önündeki olası senaryoları konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Eren Mahir Gençer var.

Almanya'nın nüfusu gittikçe azalıyor. Doğurganlık oranı kadın başına 1,35’e kadar geriledi. Federal İstatistik Dairesi’nin açıkladığı verilere geçen yıl 654.300 çocuk dünyaya geldi, 1 milyonu aşkın kişi ise hayatını kaybetti. Bu durum nüfusun giderek eridiği anlamına geliyor. Doğum oranı İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemin en düşük seviyesine indi. Peki genç nesiller neden daha geç evleniyor, daha az çocuk yapıyor? ? Çocuk sahibi olma kararlarını etkileyen faktörleri ve aile kurumuna bakışın neden değiştiğini Prof. Dr. Fatma Çelik'le konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Eren M. Gencer var.

Almanya, Avrupa’da şekerli içecek tüketiminde ilk sıralarda yer alıyor. Kişi başına yıllık tüketim 125 litre civarında. Şekerin sağlığa zararlı olduğu ve obezite ile diyabete yol açtığı biliniyor. İngiltere gibi bazı ülkeler şekerli içeceklere çoktan vergi getirdi. Uzmanlara göre, şekere katkı payı getirilmesinin olumlu etkileri özellikle çocuklar, gençler ve düşük gelirli kesimlerde görülüyor. Almanya'da şeker vergisinin hayata geçirilmesi durumunda yaklaşık 450 milyon euro ek gelir sağlanacak. Bu da sağlık sigortalarının yükünü hafifletecek. Hangi ürünlerde şeker var? Şeker kullanımı sağlığımızı neden olumsuz etkiliyor? Doktor Emin Turgut ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Eren M. Gencer var.

Aile birleşimi ile Almanya’ya çiçeği burnunda anne olarak gelen İpek Coşkun’un Almanya’ya uyum sağlayıp kendi sesini duyurması çok kolay olmamış, Coşkun, kurduğu NRW Women adlı platform ile sadece kendinin değil, Kuzey Ren Vestfalya eyaletinde yaşayan Türkiye kökenli kadınların da sesi olmaya başarmış. Bugünlerde yenilenme çabası içinde olan NRW Women’ın bir sonraki etkinliği 2 Mayıs’ta Köln'de olacak.

Almanya’da ayrımcılıktan sadece bireyler değil, göçmen dernekleri gibi kurumlar da payını alıyor. Dernek yöneticileri hem finansman açısından hem de proje bazında ihmal edildiklerini ifade ediyorlar. Yapılan son araştırmalar, bu sorunun, göçmenler artık yerleşik olsa da yapısal olduğunu gösteriyor ve durumun Almanya’daki entegrasyon sorununu arttırdığına dikkat çekiyor. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var.

Kulislerde, 6 Mayıs’ta görülecek yeni duruşmada Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) 2023 yılında yaptığı kurultay geçersiz sayılarak (mutlak butlan) partinin eski genel başkan Kılıçdaroğlu’na teslim edilebileceği konuşuluyor. Hatta CHP'ye kayyum atanması ihtimali de var. Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Erdoğan’ın “Türk demokrasisi yakında hak ettiği ana muhalefete kavuşacak” sözleri kimi gözlemciler tarafından bunun işareti olarak görülüyor. Podcast Cosmo Türkçe'ye konuşan CHP Genel Başkan Yardımcısı ve hukukçu Gökçe Gökçen, "CHP gibi köklü bir partiyi kapatmaya kimsenin gücü yetmez" ifadesini kullandı. Bu bölümde kurultay davasıyla ilgili olası senaryoları ele alıyoruz. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var.

Orta Doğu’da tırmanan gerilim enerji piyasalarını olumsuz etkilemeye devam ediyor. Sadece uçak biletleri değil, arabayla yola çıkacaklar için de benzin fiyatları büyük sorun. Uluslararası Enerji Ajansı Nisan ayı ortasında Avrupa’nın sadece 6 haftalık uçak yakıtının kaldığını söylemişti. Almanya'nın en büyük havayolu şirketi Lufthansa Ekim ayına kadar 20 bin kısa mesafe uçuşunu iptal etti. Bilet fiyatları fırladı. Peki bu koşullarda uygun fiyatlı ve güvenli tatil nerede yapılabilir? Avrupa Türk Seyahat Acentaları Yönetim Kurulu Üyesi Fatih Şenel sorularımızı yanıtladı. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var.

Realschule’den Gymnasium’a, mekanikcilikten sosyal psikologluğa geçen, şimdi Köln’deki Göçmenler Sağlık Merkezi’nin yöneticiliğini yapan Musa Deli’nin hayat hikayesi azmin ve çalışmanın başarı getirdiğinin en güzel örneği. Bağımlılık konusunda uzman olan Deli, yaşadıklarını kaleme de alalıyor. Musa Deli’nin ikinci kitabı Unsichbare Mauer „Görünmez Duvarlar“ 23 Nisan’da piyasaya çıktı.