COSMO TÜRKÇE – Almanya'da öne çıkan konularda bilgilendirici Türkçe podcast

Almanya emeklilik sisteminde kapsamlı bir değişikliğe gidiyor. Federal hükümet 33 maddeden oluşan geniş kapsamlı bir reform paketinin yolunu açtı. Yeni düzenleme emeklilik yaşı, prim sistemi ve sosyal güvenlik uygulamaları başta olmak üzere milyonlarca çalışanı ve emekliyi doğrudan etkileyecek. Reform paketinin hangi değişiklikleri beraberinde getireceğini ve vatandaşlara nasıl yansıyacağını Multikultureller Forum Derneği Başkanı Kenan Küçük ile konuştuk. Erkan Aslan en önemli bilgileri derledi. Mikrofonda Aydın Işık var.

Batı Alman Radyo ve Televizyon Kurumu'nun (WDR) hazırladığı 4 bölümlük ERDOĞAN isimli belgesel, ARD Mediathek’te Almanca ve Türkçe olarak izlenebiliyor. Yönetmenliğini Kristina Karasu ve Michael Wech’in yaptığı dört bölümlük yapım, Recep Tayyip Erdoğan’ın belediye başkanlığından başlayan siyasi kariyerini detaylı arşiv görüntüleriyle belgeliyor. Bunun yanısıra yıllar içinde Erdoğan’a eşlik etmiş ve zamanla onunla yollarını ayırmış isimlerin görüşlerine yer veriyor. Belgeselin yönetmenlerinden Kristina Karasu, sunucumuz Aydın Işık’ın konuğu oldu. Kendisi de yıllardır Türkiye’de yaşayan Karasu ile Erdoğan’ın siyasetinin yıllar içinde nasıl değiştiğini ve belgeseli hazırlarken neler yaşadıklarını konuştuk.

Sertaç Mutlu, Köln'de doğup büyümüş, ama İstanbul’da izlediği bir dizi, ilham aldığı komedyenler ve kuzeninin yaptığı tek bir yönlendirme kariyerinin yönünün değiştirmiş. NightWash ve NDR Comedy Contest gibi önemli yarışmalarda dereceler elde etmiş. Bugün ise tek kişilik gösterileriyle salonları dolduran Stand up sanatçısı Sertaç Mutlu sunucumuz Gökçe Göksu'nun konuğu oldu. Bizden Biri'nin bu bölümünde onun başarısının perde arkasını, Almanya’da Türk kökenli bir komedyen olmayı, sosyal medya çağında mizah üretmenin zorluklarını ve iki farklı kültürü aynı salonda güldürmenin sırrını konuştuk.

Deniz Undav'ın annesi Suriyeli, babası Urfa-Viranşehir'den. Hem Almanya hem de Türkiye vatandaşı. Ezidi ve Kürt bir ailenin çocuğu olarak Bremen yakınlarında büyüdü. Bir ara futbolu bırakmayı düşündü. Makine operatörü olarak fabrikada çalıştı. Ama pes etmedi, profesyonel futbolcu olmayı başardı. Dünya Kupası başlamadan kısa süre önce kadroya alınıp alınmayacağı bile belli değildi. Peki 29 yasindaki Deniz Undav, nasıl oldu da kısa sürede takımın en önemli oyuncularından biri haline geldi? WDR Editörü ve futbol uzmanı Tuncay Özdamar ile Undav'ın futbol yeteneklerini, milli takıma katkısını ve göçmen kökenli gençler için bu başarı hikayesinin neden önemli olduğunu konuştuk. Ekibimizden Erkan Aslan, sadece sportif değil, siyasi ve toplumsal tartışmaların da bir süredir odağında olan Deniz Undav'ı daha yakından tanıttı. Mikrofonda Gökçe Göksu var.

Almanya’daki yerel yönetimler tarihte görülmemiş bir mali krizle yüz yüze. Buna göre, ülkedeki belediyelerin %95’i bu yıl bütçe açığı beklediklerini açıklamış. Yerel yönetimlerin içinde bulunduğu ekonomik darboğaz, belediye hizmetlerinde kesintiye gidilmesine sebep oluyor. Hal böyle olunca uzmanlar, vatandaşların devlete ve demokrasiye güveninin giderek zedeleneceğinden endişe ediyor. Cosmo Türkçe, Hürth Belediye Başkan Yardımcısı Aylin Kocabeygirli ile alarm veren belediyelerdeki son durumu konuştu. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

Farklı ülkelerden 14 medya kuruluşunun katılımıyla Lighthouse Reports Vakfı öncülüğünde yürütülen "Vize İmparatorluğu" dosyası büyük ses getirdi. Türkiye'den de 14 ülke için konsolosluk işlemlerini yürüten şirketin küresel ağı üzerinden vatandaşların yıllardır neden vize başvurularında büyük zorluk çektikleri, işlemlerin neden çok maliyetli olduğu ve hükümetlerin bu şirket ve alt taşıyıcılarıyla çalıştıklarına dair pek çok soruya cevaplar bulundu. Söz konusu dosyanın Türkiye ayağını araştıran Kısa Dalga haber sitesi Genel Yayın Yönetmeni Kemal Göktaş buldukları çarpıcı noktaları aktardı. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var.

Dedesi Almanya'ya maden işçisi olarak geldi, babası mühendis oldu, kendisi ise bugün Duisburg Emniyet Müdürlüğü'nün en önemli isimlerinden biri. 1985'te Krefeld'de doğan Tayfun Karameşe, çocukluk hayalini gerçekleştirerek, 2014 yılında polis teşkilatına katıldı. Yedi yıl devriye polisi olarak görev yaptıktan sonra Duisburg emniyetinde Kültürler ve Dinlerarası İrtibat Görevlisi oldu. Dernekler, vakıflar, dini cemaatler ve farklı topluluklar ile güvenlik güçleri arasında köprü kuran Karameşe, hayat hikâyesini ve mesleki deneyimlerini COSMO Türkçe'den Aydın Işık'a anlattı.

CHP'de mutlak butlan kararıyla başlayan kriz, kurultay ve yeni parti tartışmalarını beraberinde getirdi. Özgür Özel'e yakın delegelerin kurultaya gidilmesi yönünde topladığı imzalar Genel Merkez'e teslim edilirken, gözler bundan sonra atılacak adımlarda. CHP bölünmenin eşiğinde mi? Yeni bir siyasi oluşum muhalefeti güçlendirir mi? Siyaset Bilimci Berk Esen, CHP'deki son gelişmeleri podcast WDR COSMO Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.

Almanya’da 100 yılı aşkın süredir işçi haklarının en önemli sembollerinden biri olarak görülen 8 saatlik iş günü yeniden tartışmaya açıldı. Federal Hükümet, değişen çalışma hayatına uyum sağlamak amacıyla günlük çalışma sınırı yerine haftalık azami 48 saatlik esnek bir modele geçmek istiyor. Hedef; çalışanlara daha fazla özgürlük ve şirketlere daha fazla rekabet gücü sağlamak. Ancak sendikalar bu değişikliğin yalnızca teknik bir düzenleme olmadığını, işçi sağlığı ve çalışma koşullarında tarihi bir geri dönüşe yol açabileceğini savunuyor. Reform teorik olarak günde 13 saate kadar çalışmanın önünü açabilecek, bu da tükenmişlikten iş kazalarına kadar pek çok riski beraberinde getirebilir. Peki sekiz saatlik iş günü gerçekten tarihe mi karışıyor? Esneklik ile çalışan hakları arasındaki denge nasıl kurulacak? IG Metall sendikasından Hakan Civelek, podcast WDR COSMO Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.

Federal Kriminal Dairesi'nin (BKA) verilerine göre Almanya'da siyasi saikli suçlar geçen yıl 85 bin 837 vakayla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Aşırı sağ kaynaklı suçlar en büyük payı oluşturmaya devam ederken, aşırı sol kaynaklı suçlarda da dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Uzmanlar bu tabloyu yalnızca bir güvenlik sorunu olarak değil, toplumsal kutuplaşma ve radikalleşmenin bir göstergesi olarak değerlendiriyor. Peki Almanya giderek daha bölünmüş bir toplum haline mi geliyor? Dortmund Teknik Üniversitesi'nden sosyolog ve göç ile sosyal eşitsizlik sosyolojisi uzmanı Dr. Fatih Bahadır Kaya WDR Cosmo Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.

Meksika, ABD ve Kanada’da siyasi tartışmaların gölgesinde başlayan Dünya Kupası’nı sportif açıdan ele aldık. Sunucumuz Aydın Işık, WDR editörü ve futbol yorumcusu Tuncay Özdamar ile turnuvanın favorilerini, Arda Güler’den Uğurcan Çakır’a Türk milli takımını ve eski günlerini aratan Almanya’yı enine boyuna mercek altına aldı.

Almanya'da E-sigaraların kullanımı hızla yayılıyor. 12-17 yaş aralığındaki çocuklar ve gençler gün geçtikçe daha çok vape içiyor. Çubuk şeklinde olan bu renkli sigaralar bir aksesuar adeta. Renkli olması, güzel kokması ve zararsızmış hissi vermesi belli ki yaygınlığını artırıyor. Federal Hükümetin Uyuşturucuyla Mücadele Sorumlusu'dan uyarı geldi. Elmas Topcu e-sigara düşkünlüğünün arka planını araştırdı. Doktor Shahin Mirkouhi ne kadar riskli olduğunu, gençleri neden cezbettiğini ve bağımlılıkla mücadelede neler yapılabileceğini anlattı. Mikrofonda Gökçe Göksu var.

CHP, bugün tarihinde ilk kez iki kürsü ve iki liderli grup toplantılarına sahne oldu. Mahkeme kararıyla görevden uzaklaştırılan Özgür Özel, Meclis‘teki grupta konuşurken, atanmış lider Kılıçdaroğlu parti genel merkezinde destekçilerine seslendi. CHP’deki tarihi kriz giderek tırmanırken Özel ve ekibinin artık yeni parti arayışında olduğu aktarılıyor. Ankara’daki iki kürsü ve iki liderli grup toplantısını, parlamentoda bulunan gazeteci Murat Aksoy ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.

Küresel krizler ve savaşlar Batı'da demokrasileri zayıflatırken popülizmi, aşırı sağı ve ayrımcılığı tetikliyor. Krizlerden büyük ölçüde olumsuz etkilenen Almanya'da hükümet, sağlık sigortasından emekliliğe ve vatandaş yardımlarına pek çok kazanımda radikal kısıntılara gitmeye hazırlanıyor. Ülke ekonomisindeki kötü gidişat da devam ediyor. Böyle bir dönemde DİDF, Köln'de düzenlediği geleneksel festivalinde sorunların panzehirinin "Birlik ve Dayanışma" olduğunu vurguluyor. DİDF gibi partiler üstü göç kökenli yapılar Almanya gibi bir göç ülkesinde neden önemli? DİDF Yönetim Kurulu Üyesi Zeynep Sefariye Ekşi konuğumuz oldu. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

Muhterem Dilbirliği, liseyi Kahramanmaraş'ta tamamladıktan sonra Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Avukatlık mesleğinden çok akademik kariyere yöneldi, 1999 yılında ise Almanya'ya yerleşti. Düsseldorf ve çevresinde yeminli tercümanlık ve serbest avukatlık yaptı. Pek çok sivil toplum kuruluşunda ve dernekte görev yaptı. 2022 yılından bu yana T.C. Köln Başkonsolosluğu Eğitim Ataşesi olarak görev yapan ve renkli bir kişiliğe sahip olan Muhterem Dilbirliği ile sunucumuz Aydın Işık sohbet etti. İlk olarak ilginç soyadının nereden geldiğini sordu.

Avrupa Birliği, yıllardır tartışılan bir göç modelini hayata geçirmeye hazırlanıyor. Yeni düzenleme, iltica başvurusu reddedilen kişilerin vatandaşlık bağı bulunmayan üçüncü ülkelere gönderilmesinin önünü açıyor. Destekçilerine göre amaç sınır dışı işlemlerini hızlandırmak ve düzensiz göçü azaltmak. Eleştirmenler ise uygulamanın insan hakları ihlallerine yol açabileceği ve uluslararası hukukla çelişebileceği uyarısında bulunuyor. TEPAV Göç Araştırmaları Merkezi Direktörü Prof. Dr. Murat Erdoğan, planın hukuki ve siyasi boyutlarını WDR Cosmo Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.

Almanya, ehliyet almanın en zor ve en maliyetli olduğu ülkelerden biri. Öyle ki ehliyet masrafı zaman zaman 4 bin Euro'nun üzerine çıkabiliyor. Şimdi federal hükümet maliyeti düşürmek için harekete geçti. Hazırlanan reformun hayata geçmesi durumunda maliyetler azalacak, sınavlar daha kolay olacak. Ayrıntıları Eren Mahir Gencer derledi. Sürücü kursu eğitmeni Şükrü Açıcı hükümetin planladığı yeniliklerin olumlu ve olumsuz taraflarını değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık var.

Mahkemenin mutlak butlan kararı sonrasında CHP fiilen bölündü. Özgür Özel ve Kemal Kılıçdaroğlu cepheleri arasında yetki tartışması yaşanıyor. TBMM'deki grup toplantısını kimin yapacağı belirsiz. Özel cephesinden olağanüstü kurultay sesleri yükseliyor. Kılıçdaroğlu bu talebe henüz olumlu yanıt vermedi. Partinin geleceğine ilişkin tartışmalar giderek büyüyor. Siyaset Bilimci Sezin Öney, podcast WDR Cosmo Türkçe'de Türkiye tarihinde daha önce görülmemiş ölçüde millet iradesinin geri plana itildiğini söyledi. CHP Bursa Milletvekili ve Genel Başkan Yardımcısı Nurhayat Altaca Kayışoğlu ise hem parti içinde yaşanan süreci hem de Avrupa'dan gelen tepkileri değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.

Sahnelerden mizahçı ve Stand up sanatçısı kimliğiyle tanıdığımız Fatih Çevikkollu, çocuk yaşta “Kofferkind” (Bavul Çocuk) olarak bir süre Adana’daki anneannesinin yanında büyüyor. Yıllar sonra dönüp baktığında ise göçün çocuklar üzerinde bıraktığı sessiz yükü sorguluyor. Sevilen oyuncu bu deneyimlerini 2023’te yayımlanan “Kartonwand” adlı kitabında anlattı. Şimdi ise “Über-Wunden” (Yaraların üstesinden gelmek) anlamına gelen başlıkla yeni bir etkinlik dizisi başlattı. Bizden Biri köşemizde stüdyomuza konuk olan Fatih Çevikkollu ile sunucumuz Gökçe Göksu sohbet etti.

Federal hükümet kriz, terör ve olası savaş olasılıklarına karşı sivil savunma kapasitesini güçlendirmek için 10 milyar Euroluk kapsamlı bir program hazırladı. "Sivil Savunma Paktı" adı altında hazırlanan paketin ana başlıklarını Erkan Aslan derledi. Evrensel Gazetesi Almanya Temsilcisi Yücel Özdemir bu hamlenin nedenlerini ve Almanya için gerçekten bir savaş tehlikesi olup olmadığını değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık var.